Krank Sensörü Bozulursa Ne Olur? Arıza Belirtileri ve Çözümü
Motor sıcakken aniden stop eden, marş bastığı halde çalışmayan ya da devir saati ibresi hareket etmeyen bir aracın en olası sorumlularından biri krank sensörüdür. Küçük ve ucuz bir parça olmasına rağmen arızalandığında aracı yolda bırakabilir. Bu yazıda krank sensörünün görevini, arıza belirtilerini ve çözümünü anlatıyoruz.
Krank Sensörü Nedir?
Krank sensörü (krank mili konum sensörü), krank milinin dönüş hızını ve konumunu ölçen sensördür. Krank miline veya volana bağlı dişli bir halkanın (tetik tekerleği) dişlerini okuyarak motor beynine sinyal gönderir. Motor beyni bu sinyalle:
- Motor devrini hesaplar,
- Hangi pistonun hangi konumda olduğunu belirler,
- Enjektörlerin yakıt püskürtme ve bujilerin ateşleme zamanını ayarlar.
Bu nedenle krank sensöründen sinyal gelmezse modern bir motor çalışmaz. Sensörün çalışma prensibi için Crankshaft position sensor maddesine göz atabilirsiniz.
Krank Sensörü Nerede Bulunur?
Motor tipine göre değişmekle birlikte genellikle şu noktalardan birindedir:
- Motor bloğunun alt-ön kısmında, krank kasnağının arkasında
- Şanzıman ile motorun birleştiği bölgede, volanın yakınında
- Motor bloğunun yan tarafında, krank miline yakın
Krank Sensörü Neden Arızalanır?
- Yüksek motor sıcaklığı ve zamanla yalıtımın bozulması
- Sensör ucunda metal talaşı veya yağlı kir birikmesi
- Soket oksitlenmesi, kablo kopukluğu veya sürtünmesi
- Yağ kaçağının sensöre ulaşması (Araba Yağ Kaçağı)
- Debriyaj veya volan değişimi sırasında sensörün hasar görmesi
- Tetik tekerleğinde diş hasarı
Krank Sensörü Arıza Belirtileri
- Araç çalışmıyor: Marş basıyor ama motor ateşlemiyor. Devir saati marş sırasında hiç hareket etmiyorsa güçlü bir işarettir.
- Sıcakken stop etme: Motor ısındığında aniden kapanır, soğuyunca tekrar çalışır. Krank sensörünün en tipik belirtisidir.
- Tekleme ve titreme: Özellikle yük altında ve belirli devirlerde (Motor Arıza Lambası Yanıyor ve Araba Tekliyor).
- Devir saatinin düzensiz hareketi veya sıfıra düşmesi
- Rölanti dalgalanması (Rölanti Nedir?)
- Motor arıza lambası: P0335–P0339 aralığındaki hata kodları.
- Yakıt tüketiminde artış ve güç kaybı
Krank Sensörü Nasıl Test Edilir?
- Arıza tespit cihazı: Hata kodları ve marş sırasında motor devri verisi okunur. Marşta devir “0” görünüyorsa sensör veya kablosu şüphelidir.
- Direnç ölçümü: İndüktif (iki kablolu) sensörlerde multimetreyle direnç ölçülerek üretici değeriyle karşılaştırılır.
- Osiloskop: Sensör sinyalinin şekli incelenerek en kesin sonuç alınır.
- Görsel kontrol: Soket, kablo ve sensör ucu kontrol edilir; ucu kirliyse temizlenir.
Krank Sensörü Değişimi
Krank sensörü genellikle tek bir vidayla bağlıdır ve ulaşılabilir konumdaysa değişimi kısa sürer. Bazı araçlarda alt muhafaza veya başka parçaların sökülmesi gerekir. Değişimde orijinal veya OEM kalitesinde parça kullanılmalı, hava boşluğu doğru ayarlanmalıdır. Değişimden sonra hata kodları silinir; bazı araçlarda sensör öğrenme işlemi gerekir.
Krank sensörüyle birlikte çalışan eksantrik sensörü ve zamanlama sorunları için Eksantrik Dişlisi Arızası yazımıza bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Krank Sensörü Bozuk Olursa Ne Olur?
Araç hiç çalışmayabilir, seyir halinde stop edebilir, tekleme yapabilir ve motor arıza lambası yanar.
Krank Sensörü Araçta Tekleme Yapar Mı?
Evet. Sensör sinyali kesintili geldiğinde ateşleme ve püskürtme zamanlaması bozulur, motor tekler.
Krank Sensörü Arızası Nasıl Anlaşılır?
Arıza tespit cihazıyla hata kodları okunur, marş sırasında devir verisi kontrol edilir ve sensör ölçülür. Sıcakken stop edip soğuyunca çalışma tipik belirtidir.
Krank Sensörü Arızalı Araç Yolda Kalır Mı?
Evet. Sensör tamamen arızalanırsa motor durur ve yeniden çalışmaz. Belirtiler başladığında erken değişim yapılması önerilir.
