Akü (Şarj) Lambası Neden Yanar? Yolda Yanarsa Ne Yapılmalı?
Sürüş sırasında gösterge panelinde kırmızı akü simgesinin yanması, çoğu sürücüyü aküde sorun olduğunu düşündürür. Oysa bu lamba aslında şarj sisteminin çalışmadığını, yani aracın elektriğini aküden çekmeye başladığını bildirir. Bu yazıda akü lambası neden yanar sorusunu yanıtlıyor ve lamba yolda yandığında yapılması gerekenleri anlatıyoruz.
Akü Lambası Ne Anlama Gelir?
Motor çalışırken aracın elektrik ihtiyacını alternatör karşılar ve aynı zamanda aküyü şarj eder. Akü lambası, alternatörün ürettiği voltajın belirli bir seviyenin altına düştüğünü (bazı araçlarda aşırı yükseldiğini) gösterir. Lamba yandığında araç bütün elektrik ihtiyacını aküden karşılamaya başlar ve akü boşaldığında motor durur.
Kontak açıldığında akü lambasının yanması ve motor çalışınca sönmesi normaldir.
Akü Lambası Neden Yanar?
| — | — |
|---|---|
| Alternatör arızası | Lamba sürekli yanar, farlar sönükleşir |
| V kayışının kopması veya kayması | Lamba ile birlikte direksiyon ağırlaşabilir, hararet yükselebilir |
| Voltaj regülatörü (konjektör) arızası | Lamba yanıp söner, voltaj dalgalanır |
| Gevşek veya oksitlenmiş kablo bağlantısı | Lamba aralıklı yanar |
| Akü arızası | Akü şarj tutmaz, sabahları zor çalışma |
| Sigorta veya şase sorunu | Lamba yanar, alternatör sağlam olabilir |
Alternatör Arızası
En sık neden alternatördür. Kömürlerin aşınması, diyot köprüsünün yanması, rulman arızası veya regülatör sorunu alternatörün şarj etmemesine yol açar. Alternatörden gelen uğultu veya ıslık sesi rulman arızasına işaret eder.
Kayış Sorunları
Alternatörü döndüren V kayışı (V kanallı kayış) koparsa alternatör dönmez. Birçok araçta aynı kayış devirdaim pompası ve direksiyon pompasını da çevirdiği için akü lambasıyla birlikte hararet de yükselebilir. Bu durumda araç kesinlikle sürülmemelidir. Devirdaim pompası hakkında bilgi için Devirdaim Pompası Değişimi Fiyatı yazımıza bakabilirsiniz.
Akünün Kendisi
Ömrünü tamamlamış ya da hücresi çökmüş bir akü de şarj sisteminin uyarı vermesine neden olabilir. Akü ömrü ve test yöntemleri için Araba Aküsü Kaç Yılda Değişir? yazımızı okuyabilirsiniz.
Akü Lambası Yolda Yanarsa Ne Yapılmalı?
- Gereksiz tüm elektrik tüketicilerini kapatın: Klima, koltuk ısıtma, radyo, cam ısıtıcıları. Gündüzse farları kapatın.
- Hararet göstergesini kontrol edin. Hararet yükseliyorsa kayış kopmuş olabilir; hemen güvenli bir yerde durun.
- Direksiyonun ağırlaşıp ağırlaşmadığına dikkat edin. Elektrikli direksiyonlu araçlarda voltaj düştüğünde direksiyon desteği devre dışı kalabilir. Bkz. EPS Nedir?
- Motoru kapatmadan en yakın servise gidin. Akü zayıfsa motor kapandıktan sonra yeniden çalışmayabilir.
- Gece veya uzun yolda iseniz güvenli bir yerde durup yardım çağırmak daha doğrudur.
Akü Lambası Yanarken Araç Ne Kadar Gider?
Tamamen dolu ve sağlıklı bir aküyle, elektrik tüketicileri kapalıyken araç genellikle 30-60 dakika kadar çalışabilir. Ancak bu süre akünün durumuna, aracın elektronik donanımına ve far kullanımına göre çok değişir. Modern araçlarda motor beyni, yakıt pompası ve ateşleme sistemi yüksek akım çektiği için süre daha kısa olabilir.
Start-Stop Sistemli Araçlarda Akü Lambası
Start-stop sistemli araçlarda akü yönetimi daha karmaşıktır. Akü sensörü (IBS) arızası, yanlış tipte akü takılması veya yeni akünün sisteme tanıtılmaması da şarj uyarılarına neden olabilir. Bu tip araçlarda arıza tespit cihazıyla kontrol yapılması gerekir. Sistem hakkında bilgi için Start-Stop Nedir? yazımıza göz atabilirsiniz.
Şarj Sistemi Nasıl Test Edilir?
Basit bir multimetreyle motor çalışırken akü kutup başlarındaki voltaj ölçülebilir. 13,8-14,7 V arası değer şarj sisteminin çalıştığını gösterir. 13 V’un altındaki değerler şarj etmemeyi, 15 V’un üzerindeki değerler ise aşırı şarjı (regülatör arızası) gösterir. Aşırı şarj aküyü ve elektronik modülleri bozabilir. Alternatörün çalışma prensibi için Alternatör maddesine göz atabilirsiniz.
Diğer uyarı lambaları için Gösterge Paneli Uyarı Işıkları ve Anlamları yazımızı okuyabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Akü Lambası Yanıyorsa Akü Mü Bitmiştir?
Genellikle hayır. Lamba çoğunlukla alternatörün şarj etmediğini gösterir. Akünün kendisi de nadiren bu uyarıya neden olabilir.
Akü Lambası Yanınca Motor Durur Mu?
Hemen durmaz ama akü boşaldığında motor stop eder. Elektrik tüketicileri kapatılarak en yakın servise gidilmelidir.
Akü Lambası Yanıp Sönüyorsa Neden?
Gevşek bağlantı, aşınmış alternatör kömürleri, kayan kayış veya voltaj regülatörü arızası lambanın aralıklı yanmasına yol açar.
Akü Lambası Ve Hararet Lambası Birlikte Yanarsa Ne Olur?
Alternatörü ve devirdaim pompasını çeviren kayış kopmuş olabilir. Motor hararet yapacağı için araç hemen durdurulmalıdır.
Akü Değiştirince Akü Lambası Söner Mi?
Sorun aküdeyse söner. Ancak lamba alternatör veya kayıştan kaynaklanıyorsa yeni akü de kısa sürede boşalır.
