Kriko Arabanın Neresine Takılır? Güvenli Kaldırma Noktaları

Lastik patladığında ya da tekerlek değiştirirken krikoyu yanlış yere takmak, aracın kaporta sacını ezebilir, marşpiyeli deforme edebilir ve en önemlisi aracın krikodan kaymasıyla ciddi yaralanmalara yol açabilir. Bu rehberde krikonun arabanın neresine takılacağını ve güvenli kaldırmanın adımlarını anlatıyoruz.
Kriko Noktası Nerede?
Binek otomobillerin büyük çoğunluğunda kriko noktaları, marşpiyelin (kapı altı eşiği) alt kenarında, her tekerleğin hemen yakınında bulunur:
- Ön tekerleğin yaklaşık 15–25 cm arkasında
- Arka tekerleğin yaklaşık 15–25 cm önünde
Bu noktalar genellikle sacda iki küçük çentik (kertik), bir ok işareti veya üçgen kabartma ile belirtilir. Krikonun başlığı bu iki çentiğin arasındaki güçlendirilmiş sac kenarına oturtulmalıdır. Plastik marşpiyel kaplaması olan araçlarda kaplamada kriko yeri için açıklık veya işaret bulunur.
Kesin konum her zaman aracın kullanım kılavuzunda resimli olarak gösterilir.
Adım Adım Güvenli Kaldırma
- Aracı düz, sağlam ve trafikten uzak bir zemine çekin; dörtlüleri yakın ve reflektörü koyun.
- El frenini çekin. Manuel araçta birinci vitese veya geri vitese, otomatik araçta P konumuna alın.
- Kaldırılacak tekerleğin çaprazındaki tekerleğin önüne ve arkasına takoz koyun.
- Bijonları araç yerdeyken yarım tur gevşetin.
- Krikoyu kriko noktasına tam oturtun ve tabanının zemine dik durduğundan emin olun.
- Lastik yerden 2–3 cm kalkana kadar aracı kaldırın; gereğinden fazla kaldırmayın.
- Tekerleği değiştirin, bijonları çapraz sırayla sıkın, aracı indirdikten sonra son sıkmayı yapın.
Asla krikoyla kaldırılmış aracın altına girmeyin. Araç altında çalışmanız gerekiyorsa mutlaka sehpa (aks sehpası) kullanın.
Araç Modellerine Göre Kriko Nereye Takılır?
| Araç | Kriko noktası |
|---|---|
| Fiat Egea, Doblo, Fiorino | Marşpiyel altındaki iki çentik arası, ön tekerin arkası ve arka tekerin önü |
| Renault Clio, Megane, Dacia Sandero | Marşpiyelde üçgen veya çentikle işaretli sac kenarı |
| Dacia Duster | Marşpiyel çentikleri; yüksek gövdede işaretler kolay görülür |
| Volkswagen Golf, Polo, Passat | Marşpiyel kaplamasındaki işaretli bölge; kriko başlığının tam oturması önemli |
| Ford Focus, Fiesta | Marşpiyel sacındaki iki çentiğin ortası |
| Toyota Corolla, C-HR | Marşpiyel altındaki işaretli bölge |
| Elektrikli araçlar (Togg, Tesla vb.) | Batarya paketine baskı yapmamak için üreticinin belirttiği özel noktalar; kılavuzu mutlaka kontrol edin |
Bu tablo genel bir rehberdir. Aynı modelin farklı kasa tiplerinde noktalar değişebilir. Sanayi tipi hidrolik krikolarla ön veya arka orta kaldırma noktaları (motor beşiği, arka aks) kullanılacaksa kılavuzda gösterilen noktalar dışına çıkılmamalıdır.
Krikoyu Yanlış Yere Takarsanız Ne Olur?
- Marşpiyel sacı ezilir veya yırtılır; boya çatlar ve paslanma başlar.
- Plastik kaplamalar kırılır.
- Taban sacı, yakıt borusu veya fren hatları zarar görebilir.
- Elektrikli araçlarda batarya paketi hasar görebilir.
- Araç krikodan kayarak düşebilir.
Taşıyıcı yapının genel özellikleri için Şasi Nedir? yazımıza ve Şasi (otomotiv) maddesine bakabilirsiniz.
Lastik Değişiminden Sonra
- Bijonları 50–100 km sonra yeniden kontrol edin.
- Stepne kullandıysanız basıncını kontrol edin; yedek “ince stepne” ile hız sınırına uyun (Araba Lastik Basıncı).
- Lastik basınç uyarısı yanarsa sistemi sıfırlayın (Lastik Basınç Uyarısı Sönmüyor).
Sıkça Sorulan Sorular
Krikoyu Yanlış Yere Takarsak Ne Olur?
Sac ve kaplamalar ezilir, boya çatlar, alt takımdaki borular zarar görebilir ve araç krikodan kayarak düşebilir.
Kriko Arabayı Ne Kadar Kaldırmalı?
Lastiği değiştirmek için tekerleğin yerden 2–3 cm kalkması yeterlidir. Daha fazla kaldırmak aracın dengesini bozar.
Aracı Kaldırmadan Önce Vites Hangi Konumda Olmalı?
Manuel araçlarda birinci veya geri vites, otomatik araçlarda P konumu seçilmeli ve el freni çekilmelidir.